Już w najbliższy czwartek 29 stycznia trafi do sprzedaży najnowszy numer rocznika naukowego Centrum pt. Zagłada Żydów. Studia i Materiały podejmujący temat związany z pomocą udzielaną Żydom na okupowanych ziemiach polskich.
Zagłada Żydów. Studia i Materiały
Pismo Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN
nr 4; R. 2008
Czwarty numer rocznika naukowego Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN podejmuje temat związany z pomocą udzielaną Żydom na okupowanych ziemiach polskich.
Od kilku lat powraca on w dyskursie naukowym i publicystycznym, jak również w rozmaitych projektach realizowanych np. przez Instytut Pamięci Narodowej. Niestety ujmowany jest nierzadko w sposób nadmiernie uproszczony i zinstrumentalizowany. Zaproszeni do udziału w tym tomie autorzy, reprezentują różne dziedziny nauk społecznych i rozmaite podejścia badawcze. Oddajemy do rąk czytelnika niezwykle ciekawy i zróżnicowany materiał, będący z pewnością doskonałym punktem wyjścia dla próby zrozumienia roli i postawy Polaków wobec Zagłady.
W numerze:
- Jacek Leociak, Od Redakcji. Dyskurs o pomocy i pomaganiu
Studia:
- Dariusz Libionka, Polskie piśmiennictwo na temat zorganizowanej i indywidualnej pomocy Żydom (1945-2008)
- Jan Grabowski, Ratowanie Żydów za pieniądze – przemysł pomocy
- Grzegorz Berendt, Cena życia ─ ekonomiczne uwarunkowania egzystencji Żydów po „aryjskiej stronie”
- Barbara Engelking, „… jest norma, jest zgoda i jest trochę honoru…” Relacja ratujących z ukrywanymi na przykładzie dziennika Feli Fischbein
- Joanna Tokarska-Bakir, Sprawiedliwi niesprawiedliwi, niesprawiedliwi sprawiedliwi
Konteksty
- Marnix Croes, Zagłada Żydów w Holandii a odsetek ocalałych
- Szymon Redlich, Moralność i rzeczywistość: metropolita Andriej Szeptycki i Żydzi w czasach Holocaustu i II wojny światowej
Sylwetki
- Joanna Nalewajko-Kulikov, Trzy kolory: szary. Szkic do portretu Bernarda Marka
Materiały
- Alina Skibińska, Dariusz Libionka, „Przysięgam walczyć o wolną i potężną Polskę, wykonywać rozkazy przełożonych, tak mi dopomóż Bóg”. Żydzi w AK. Epizod z Ostrowca Świętokrzyskiego.
- Nie chcę się ludziom na śmiech się pokazać, że Żydów u siebie chowałem…Sprawa Zdzisława i Haliny Krzyczkowskich [opracowanie i wstęp Jacek Leociak]
- Wokół korespondencji Henryka Wolińskiego z Adolfem Bermanem [opracowanie i wstęp Dariusz Libionka]
- „Znałam tylko jedną żydóweczkę ukrywającą się…” Sprawa Zofii i Mariana Chominów. [opracowanie i wstęp Agnieszka Haska]
- Paweł Dobrosielski, Opowiadanie Marka Hłaski „Szukając gwiazd” jako parabola Holokaustu i mityczne „wydarzenie początkowe” w twórczości pisarza.
- Marek Hłasko, Szukając gwiazd
Z warsztatów badawczych
- Dagmara Swatłek, Dla płaszcza, walizki i jabłka. Zbrodnie na Żydach ukrywających się we wsiach Falkowa, Wieniec i Janowice w świetle powojennych dokumentów procesowych
- Urszula Grabowska, Mariawici i Żydzi – rzecz o pomocy
- Iwona Kurz, „Ten obraz jest trochę straszliwy”. Historia pewnego filmu, czyli naród polski twarzą w twarz z Żydem
- Sebastian Piątkowski, Oprawcy, prześladowcy, ratownicy. Problematyka zagłady w aktach radomskiej ekspozytury
- Agnieszka Podpora, „Arbeit macht frei” – kilka uwag o genezie i podłożu ideowym hasła na podstawie książki Wolfganga Brücknera Arbeit macht frei: Herkunft und Hintergrund der KZ –Devise
Punkty widzenia
- Tomasz Łubieński, Zasłyszane na prowincji
- Michał Bilewicz, Nie tylko o „Strachu”. Psychologia potocznego rozumienia historii
- Aleksandra Ubertowska, „Zobaczyć Gorgonę” (o książce Giorgio Agambena)
Wywiady
- O pomocy, o ratowaniu Żydów i o badaniu Zagłady – z profesor Nechamą Tec rozmawia Małgorzata Melchior
In memoriam
- Sine ira et studio… Wspomnienie o Krystynie Kersten [Bożena Szaynok]
Recenzje
- A. Ubertowska, Świadectwo – trauma – głos. Literackie reprezentacje Holokaustu [Sławomir Buryła]
- Andrzej Wrzyszcz, Okupacyjne Sądownictwo Niemieckie w Generalnym Gubernatorstwie [Janek Grabowski]
- Doris Tausendfreund, Erzwungener Verrat. Jüdische „Greifer” im Dienst der Gestapo, 1943-1945 [Janek Grabowski]
- Ad van Liempt, Hitler’s Bounty Hunters. The Betrayal of the Jews [Janek Grabowski]
- Bogusław Kopka Konzentrationslager Warschau. Historia i następstwa [Marta Cobel – Tokarska]
- Przyczynek do historii PPR. Na marginesie książki Piotra Huberta Gontarczyka, Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy. [Grzegorz Motyka]
- Joanna Beata Michlic, Poland’s threatening other. The image of the Jew from 1880 to the present [Andrzej Żbikowski]
Varia
- Michał Horoszewicz, Dreyfussowie w Auschwitz
OMÓWIENIA
- Ukraina [Igor Szczupak]
- Izrael [Witold Mędykowski]
Curiosa
- Marta Cobel-Tokarska, Bo „Żydzi nas atakują”…Tournée Jerzego Roberta Nowaka z wykładami potępiającymi „antykatolicką i antypolską książkę” Grossa.
