Stowarzyszenie Centrum Badań nad Zagładą Żydów
Warszawa 2020
ISBN: 978-83-63444-72-3
ISBN eBook: 978–83–63444-73-0 

O książce:

Moszek Meir Baum pisał swoje wspomnienia w ukryciu na strychu w podkieleckiej wsi. Razem z bratem, dwoma szwagrami i kuzynem krążyli między kryjówkami, rozdzielając się i ponownie schodząc, unikając ciekawskich sąsiadów i stanowiących zagrożenie partyzantów. Każdy z nich stracił rodzinę, trzech pozostawiono do pracy na miejscu po likwidacji kieleckiego getta; dwóch uciekło z obozu zgłady w Treblince, a ich opowieści stanowią jedną z najbardziej wstrząsających partii książki. W rodzinie Baumów było ośmioro dzieci, większość miała już małżonków i potomstwo; z dziesięciorga dzieci Bekermanów najstarszy syn wyjechał przed wojną do Brazylii, pozostali – wraz z rodzinami – zginęli w Treblince. Wojnę w ukryciu przeżyło pięciu mężczyzn: Moszek Meir i Judel, jego brat bliźniak, dwóch braci Bekermanów: Judel i Dawid, oraz ich kuzyn Mosze Porzycki. 

Wspomnienia Bauma sięgają czasów przedwojennych, historii obu rodzin, ich codziennego życia, planów i nadziei na przyszłość. Mosze Meir Baum miał żonę i dwie córeczki, pracował w sklepie u teścia, właściciela garbarni w podkieleckim Białogonie. Gdy wybuchła wojna, dość dobra wcześniej sytuacja ekonomiczna rodziny gwałtownie się zmieniła. Mosze opisuje wysiłki i starania o przetrwanie, solidarność i wzajemną pomoc, los Żydów w getcie kieleckim oraz stopniowo narastającą grozę: wieści o wysiedleniach, mordach i wreszcie likwidację getta. Żona, córeczki i reszta rodziny zostały wywiezione do Treblinki. W dzienniku Moszek Baum opisuje także codzienne trudy ukrywania się: strach, niewygodę, zagrożenie, nieustanne napięcie, konieczność nagłych ucieczek i zbiegi okoliczności ratujące życie.

Spis treści:

• Wstęp (Charlie Baum)
• Nota edytorska

Nie wiemy, co przyniesie nam kolejna godzina…

• Treblinka!
• Wojna
• Opaski
• Jak naprawdę wyglądały żydowskie fabryki pod zarządem komisarycznym
• Jak będą wyglądały fabryki, kiedy już będą judenrein?
• [Gmina żydowska]
• Getto
• Obławy w getcie
• Drugi transport
• Treblinka
• Rejestracja do Erec Isroel
• Pociąg wysłany z szesnastu miast do Treblinki
• Przeróżne zdarzenia
• Przywrócony do życia
• Dwustu robotników wysłanych do Starachowic
• Rozstrzelanie wszystkich żydowskichlekarzy
• Jak przepędzali czas Judel z Dawidem
• Kim dla nas byli „Jędrusie”?
• Czy Bóg zdradził naród żydowski?
• Życie w kryjówce
• Pani Ś. każe nam odejść
• Strzały w lesie
• Idziemy do Józka
• Śpimy w skrytce
• Życie w kryjówce
• „Jędrusie” w domu!
• Dawid idzie do pani Ś.
• Woda w kryjówce
• Wracam do pani Ś.
• Kordanow wyjeżdża do Francji

Aneks

• Relacja Judla Bekermana
• Relacja Moszka Bauma
• fotografie
• Posłowie (Barbara Engelking)

---